Na het eten nam vader plaats in de leunstoel omdat hij moe was van het werken. Hij stopte zijn pijp achter de krant. Moeder en de kinderen deden de afwas. De ouders dronken het eerste kopje koffie waarna het gezin plaats nam aan de opgeruimde eetkamertafel. Uit volle borst werden er liedjes gezongen. Daar kreeg je wel dorst van en na het tweede kopje koffie, om acht uur, kwam het ganzenbord op tafel. Daarna ging moeder breien en gingen Kees en vader Mensch, erger je niet! spelen, hetgeen uitliep op ruzie omdat Kees zich toch ging ergeren en bord pardoes omdraaide zodat vader de pionnen in de pantoffels kreeg en zijn eksteroog bezeerde bij het opstaan. Herinneringen die we allemaal met een zekere minachting verwijzen naar een zoetsappig verleden. Maar zijn we wel zo veranderd, of moet die verandering nog komen?
De avonden.
Goed, de rol van vader als kostwinner is tanend, moeder klust wel wat bij om de eer hoog te houden of is zelf kostwinner in een eenoudergezin. Maar er wordt nog steeds veel gegeten om zes uur. Hoewel we de afwas nu in een machine plaatsen is het afruimen van de tafel nog steeds weggelegd voor moeders en de kinderen. Roken in huis mag niet meer, als vader aanwezig is verdwijnt hij na de maaltijd nu schielijk naar het toilet. En we drinken nog steeds koffie ‘s avonds, waarna spel en zang aanvangen.
Spelletjes.
Spelborden zijn uiteraard vervangen door de televisie, maar het aanbod op het kijkscherm getuigt echter voor het meerendeel van weinig verandering ten opzichte van vroeger. De volgorde van vermaak is slechts veranderd. Als we de televisie aanzetten is er na het eten eerst een zeer ruim aanbod van spelletjes te zien. Op sommige zenders houdt dit spelaanbod zelfs aan tot het tijd wordt om naar bed te gaan. Onze eigen houding is wel wat minder actief dan vroeger. We spelen geen spellen meer op het pluche tafelkleed. Lui achterover liggend op de bank bekijken we slechts andere deelnemers, krabbend aan de buik die onder het iets te krappe T-shirt vandaan komt.
Zingen.
Na de spellen volgt er een zeer ruime keuze aan programma’s met liedjes. We zingen over het algemeen als afsluiting van de dag. Liedjes gezongen door eenlingen, door groepen, door dansende mensen, door schaatsters, door toneelspelers, je kunt het zo gek niet noemen of ze zingen. Op de bank trekken we nog een biertje open en kunnen we mooi meezingen. Dat het geen gezang is dat iedereen mooi zal vinden is niet erg, alle meningen zijn eigenlijk toch maar subjectief en het valt niet erg op in vergelijk met het TV aanbod. We zingen echter niet te hard, anders kunnen de kinderen de soundeffects bij hun games niet meer horen.
Internet.
Nóg modernere mensen gebruiken echter internet als bron van vermaak. De opgelegde keuzes en tijdstippen van de televisie worden helemaal losgelaten. Want natuurlijk wordt er op de televisie ook wel eens een film gekeken tussen spel en zang door, maar we beslissen liever zelf wanneer we wat waar doen. Niks geen vast ritueel van eten, opruimen, spelen en zingen. Dit medium stelt ons in staat dingen tegelijkertijd uit te voeren. Tendens daarbij is dat de keuze ook individueler wordt, niet alles doen we meer in groepsverband. We kiezen de computer als onderhoudend partner of iemand op afstand. We willen er zelfs voor betalen.
Conclusie.
We zijn blijkbaar een speelse diersoort, die graag mag zingen. Hoewel er kleine verschillen vallen waar te nemen bestaat een groot deel van ons vermaak via de televisie nog steeds uit het doen van spelletjes en het zingen van liedjes. Niet zozeer meer aan tafel, zang en spel zijn wel onderhevig aan mode. Het zingen aan tafel is alleen nog voorbehouden aan extreem gelovige mensen en het spelen van Canasta gebeurt alleen nog in bejaardenhuizen. De substantiële verandering zit hem in het internet. De televisie als planmatig voortborduursel van het pluche tafelkleed lijkt zijn houdbaarheidsdatum te naderen, waarbij het bindende groepselement echter ook verloren dreigt te gaan.
