Scherp zien

We vergaderen wat af. We willen elkaar graag iets duidelijk maken, opdat de groep het scherp ziet. “We hebben het helder voor de bril, de acties zijn duidelijk” is een veel gehoorde slotzin.

Maar wat is scherp zien? Wat zien we scherp? Als drie vergaderingen later blijkt dat we toch niet alle omstandigheden en perspectieven hebben bekeken, zagen we het achteraf toch blijkbaar niet zo scherp.

In een sciencefictionverhaal uit de televisieserie Star Trek zagen we een androïde mens die dingen kon zien waarvan gewone stervelingen, met hun beperkte zintuigen, zich niet bewust waren. Zo zag de androïde vreemde wezens, die rond de mensen zwierven en ze allerlei satanische ongemakken bezorgden. De slachtoffers konden niet vermoeden waar de pesterijen vandaan kwamen. In zekere zin zagen ze niet scherp, de androïde wel.

Vandaag kwam het verhaal, dat onze driejarige zoon niet goed kon zien, hard aan. Na drie jaren ellende met voedselallergieën, die net overwonnen leken, viel de tijding niet lekker. Hijzelf echter leek zich van geen kwaad bewust en was even opgewekt als altijd.

Vanaf zijn geboorte geven zijn ogen gewoon signalen door uit zijn omgeving. Onscherpe signalen blijkbaar. Maar de stimuli worden gewoon omgezet naar elektromagnetische neurale signalen. Hij wordt iets gewaar. Via de oogzenuw gaat het signaal naar de visuele cortex, de hersenen dus. De hersenen zetten deze signalen om naar een waarneming; perceptie is immers het gevolg van organisatie en interpretatie van gewaarwordingen.

Op zijn manier, zonder een vergelijkend ander beeld uit het verleden, is zijn waarneming volledig. Dat het signaal door een sterke bijziendheid vervormd is weet hij niet. Hij denkt waarschijnlijk dat hij het scherp ziet, zoals de mensen in de vergadering of de collega’s van de androïde. Misschien dat er iets vaag is, maar misschien denkt hij dat dat normaal is of doet hij gewoon een stapje dichterbij. Geen probleem. Hij beweegt gewoon. Volledige adaptatie.

Binnenkort kijken nog knappere dokteren naar zijn gezichtsvermogen. En die komen vast met maatregelen. Een bril zal ongetwijfeld tot een van die maatregelen behoren. Dan gaat hij dus scherp zien.

De vraag is of hij dan nóg opgewekter wordt. Van afstand ziet hij de bilspleet van de bukkende bouwvakker, de puisten van de pokdalige puber, het tandbederf van buurman Geelsma en van verre zal hij misschien prominenten op de televisie kunnen ontwaarden. Misschien vindt hij de wereld, zoals hij nu is, wel mooier. Vast staat dat, als hij de bril afdoet, hij zal merken dat hij niet scherp ziet. Hij is zich er dan wél van bewust geworden.

Misschien wordt hij ook wel gillend gek door alle scherpte. Zijn hersenen zullen misschien op tilt slaan door alle nieuwe gewaarwordingen. Maar niet voor lang gelukkig, we zijn wel zo slim gebouwd dat die hersenen dat snel leren.

Blijft de vraag of we met elkaar überhaupt wel scherp zien. Misschien zitten we allemaal wel aan een grote vergadertafel wazig te kijken, tot een androïde ons komt vertellen dat we de helft missen.

Tot die tijd hoop ik dat het onderzoek van mijn zoontje toch nog goed uitpakt en hij eindelijk eens zonder mankementen verder kan leven.

 
PS
Vandaag, 31 augustus 2011, werd helaas toch geconstateerd dat Hessel zeer slecht ziet.