De fenomenologie is een stroming in de filosofie. Bottom line gaat het erom dat we de ervaringen die we opdoen in essentie leren kennen, we ons bewust worden van de wijze van bewustzijn door die ervaringen. Twitter is een fenomeen wordt vaak gezegd. Mijn overbuurman hekelt Twitter trouwens net zo makkelijk, met zwaar accent: “Wa interesseert mie da noe wanneer iemand naar het toilet giet“. Kennelijk is zijn ervaring dat veel mensen twitteren vanaf het toilet.
Ongetwijfeld waar ook trouwens. Twitter vereist immers een zekere constante mate van aandacht om alle tweets te lezen en eventueel te beantwoorden. Waar kan dat beter dan in een kleine afgesloten ruimte, waar men, over het algemeen althans, niet wordt gestoord. Veel mensen reageren immers ook wat schamper bij het zien van een twitterend persoon op zijn of haar mobiel.
Waartoe twitteren we nu eigenlijk? Daar zijn verschillende drijfveren voor aan te wijzen.
Reputatiemanagement
Velen bouwen door het invullen van een Bio een reputatie op: een korte tekst met interesses of werkzaamheden, mini-imago’s. Die overigens helemaal niet (volledig) waar hoeven zijn, het blijft immers vrij oncontroleerbaar.
Door tweets een bepaalde lading mee te geven kun je dit beeld versterken. Natuurlijk kunnen we best tweeten over het toiletgebruik, maar om de zoveel tijd terugkomen op het onderwerp waarvoor jij staat is essentieel. Het schept je ‘merk’ op Twitter. Als je dan ook nog ge”retweet” wordt en je boodschap door anderen wordt doorgegeven, ben je goed op weg. Voor je het weet ben je op Twitter een sociale gevoeligerd, terwijl je thuis op de bank vrouw en kinderen afblaft.
Het werkt ook de andere kant op. Bedrijven lezen tweets om te zien hoe het staat met de reputatie. Vaak zal er nog geen aparte functionaris voor zijn uitgevonden, maar een Reputatiemanager lijkt mij binnenkort een vrij standaard functie.
Bewust, vaak ook onbewust, wordt informatie over jezelf of je bedrijf op het Internet geplaatst middels Twitter. Eenvoudig te achterhalen, later ook nog. Mensen twitteren lustig dat ze maandag voor 3 weken van huis zijn. Een gelijkluidende advertentie in de krant zie je dan weer minder snel.
Bedrijven zitten met het publieke aspect danig in de maag. Bedrijven eigen proberen ze twittergebruik te reguleren. De hele Social Media te reguleren.
Als je luidkeels op straat of in de krant op je werkgever loopt te schelden, dan vindt zo’n werkgever dat in het algemeen niet erg leuk. Op Twitter dus ook niet. Bedrijven waken over gevoelige informatie en reputatie. Medewerkers die hun bedrijf in diskrediet brengen kunnen sancties verwachten. Laten we het daarbij houden, of dit nu via de keel gebeurt of via Twitter.
Networking
Voor de lol schiep een collega een slagers-account en prompt kreeg hij diverse volgers met dezelfde of gerelateerde professies. Collega-slagers, uitbeners, worstenmakers en slachters. Een netwerk van gelijkgestemden is vrij snel opgebouwd.
Moelijker is het om je netwerk uit te breiden met volgers die niet direct gerelateerd zijn, dus als de slager bakkers als volgers wil hebben. Eigenlijk moet je dan meerdere ‘merken’ in je account gooien. Over het algemeen vinden mensen dat wel lastig, aangezien één mens per hokje beheersbaar is. Of je bent slager of je bent bakker. Zelf maak je je het ook lastig, doordat je je tweets nu moet voorzien van meerdere smaakjes. De ene keer twitteren over karbonades, de andere keer over een halfje wit.
Overigens is het volgen van mensen wel aan voorwaarden verbonden. Er zijn tools om automatisch te volgen en te ontvolgen. Volgt men manueel, dan is de tendens dat het uitblijven van terugvolgen leidt tot ontvolgen. Ik geef jou aandacht, maar je moet mij ook aandacht geven. En dan zijn er weer jokers die iedereen volgen, en als je terugvolgt, iedereen weer ontvolgen. Kijk eens wat een volgers ik heb. Ben ik nou leider dan?
Promotie
Een van devier (oorspronkelijke) P’s uit de marketingwereld. Product, Prijs, Plaats en Promotie dus. Velen hanteren dit middel zeer slim door een mix te gebruiken van persoonlijke en zakelijke tweets. Eerst een aantal tweets over het mooie weer en de buikpijn van vrouwlief, gevolgd door een aanprijzing van een zelf georganiseerd seminar.
Acquisitie als sluikrecleclame bijna. Handig is ook hier de kracht van de herhaling, zoals je ook ziet bij TV reclames. Om de dag een tweet over je dienst of product heeft meer effect dan een eenmalige vermelding. Als je ook nog let op het tijdstip van je tweet, niet op vrijdagmiddag of in het weekend, dan sorteer je maximaal effect.
Platte Direct Marketing zie je nog niet veel op Twitter, algemene reclametweets lijken ook nog een stap te ver. Maar de reclamewereld moet wel staan te popelen bij zo’n grote potentiële doelgroep.
De politiek is hier een aparte subgroep. Tijdens de campagnes voor de verkiezingen dit jaar waren vele politici tot vervelens toe actief op Twitter. Je kreeg zomaar antwoord van een landelijk politicus op je tweet. Goed voor het zelfbeeld van de ontvanger natuurlijk (zie onder) en de politici bleken mensen van vlees en bloed, hoewel het overigens soms onduidelijk was of de politicus wel daadwerkelijk achter de knoppen zat. Na de verkiezingen verstomden de tweets weer snel, er viel niets meer te kiezen immers.
Zoeken
Steeds meer mensen gebruiken Twitter als vervanger van een zoekmachine als Google. Handige mensen spelen hier weer op in door je gelijk te gaan volgen als je een tweet van bepaalde inhoud voorziet en zij daar juist weer op zoeken. Tweet maar eens over speelgoed, marketing of vakantiehuisjes. Hoewel nog in de kinderschoenen, zoals vermeld, je nieuwe volgers zullen proberen je te voorzien van “passende aanbiedingen”.
Sociale aspecten
Een reeds veelbesproken drijfveer. Maslow schetste ooit al de behoeftebevrediging van de mens en aandacht van de directe omgeving kan daar zo ingeschoven worden, al had de man Twitter natuurlijk nog niet voor ogen.
Het is natuurlijk fantastisch je beklag te kunnen doen als je schoenveters door leuke huisgenoten aan elkaar geknoopt zijn, en je vervolgens medeleven uit alle hoeken krijgt.
Een veelbesproken onderwerp op Twitter is ook het avondmaal, inclusief gekneusde aardappelen of gebroken boontjes uit de oven. Je verwent elkaar heus met een krachtig opzettend hongergevoel. Of we zeggen zomaar Goedemorgen!
Het is ook zo dat we op Twitter heel vaak positief en blij zijn. Met uitzondering van het inmiddels standaard-schelden van groepen als voetbalsupporters, buitenlanderhaters, vrouwenhaters, mannenhaters, homohaters en verder wat voor haters dan ook, is de toonzetting vaak zeer vriendelijk. En dat is mooi. Het samengevoel en behoefte aan positieve berichten in moeilijke dagen komen hier mooi tot uiting.
Maar is Twitter nou specifiek een Social Network? Inhoudelijk niet zozeer wellicht. Social impliceert een bidirectionele communicatie. Het gebeurt natuurlijk wel, maar erg vaak dumpt men even een mededeling in een tweet om vervolgens gauw weer verder te gaan met het snuiten van neuzen en het halen van koffie. Vaak blijven tweets ook onopgemerkt of onbeantwoord.
Met 700 volgers is het ook wel verdomd lastig passend te reageren op die ene volger die zwaar ziek op bed ligt. Je mist snel wat. Vandaar ook vaak de eerder genoemde herhaling, maar om nou zes keer te melden dat je ziek op bed ligt lijkt ook weer zo wanhopig.
Het blijft ook lastig de boodschap te verpakken in 140 tekens. Elke nuance lijkt daarbij verloren te gaan. Toch valt dit in praktijk vaak mee, maar voor een diepere communicatie val je toch terug op media waar je meer uitgebreid kunt berichten. Typerend is overigens de term In Real Life (irl), als men refereert aan een daadwerkelijk contact met een mede-tweep. Het summum natuurlijk, hoewel het suggereert dat het schriftelijke contact in 140 tekens toch misschien niet geheel volgens de werkelijkheid is.
Voorlopige conclusie
Twitter is een voorbeeld van ontwikkeling in communicatie, vandaar dat de conclusie voorlopig is. Wat voor drijfveer je ook hebt, het gebruik van Twitter levert zeker contacten op. Vaak blijven deze contacten virtueel maar kunnen best zeer persoonlijk worden. Waar schoolbank.nl en vriendenzoekenvrienden.nl begonnen gaat Twitter verder. Hercontacten met uit het oog verloren personen zijn de mooiste voorbeelden van het gebruik van Twitter.
Een verrijking, zeker. Een fenomeen, een observeerbare gebeurtenis, natuurlijk niet. Twitter is een middel, geen entiteit. Een communicatiemiddel om snel met mensen in contact te komen. Met voor- en nadelen van dien. Social Network is dan ook een wat ongelukkige term voor Twitter. Alles is social, de hele wereld is social. Ons gedrag bestaat uit interactie met de omgeving, media zijn niet social, maar de gebruiker ervan. Een veelgehoorde term is inmiddels Digital Media. Zelf vind ik Public Media erg passend.
