In het buitenland pleegde een man een weerzinwekkende gruweldaad. In het nieuws kwam dat de man bepaalde sympathieën koesterde voor een Nederlandse rechtse politicus. Vervolgens werd in Nederland die politicus erop aangekeken. Zie je wel, leek de publieke opinie te zeggen, jouw ideeën leiden kennelijk tot dit soort daden. Vervolgens haastte de politicus zich publiekelijk zijn afkeer te uiten en afstand te nemen van de daden van de man.
De dader bleek naast sympathisant ook groentekweker. Toch hoorde je geen enkele groentekweker zich openbaar distanciëren van de moordadige acties om zijn beroepsgroep te vrijwaren van blamage. Kennelijk vinden we dat niet nodig.
Als er maar een paar beroepen zouden zijn en we konden kiezen uit groentekweker worden of kippenslager, dan zouden de verhouding echter behoorlijk anders liggen. Kippenslagers zouden protesteren tegen groentekwekers en ze verwijten dat de verkochte groenten stoffen bevatten die aanzetten tot moorddadig gedrag. De groentekwekers zouden in een lastig parket zitten en zich uitputten in verontschuldigingen en ontkenningen.
Want dat hoort zo, sinds het begin der tijden. Als je tot een bepaalde stroming behoort dan pak je elk voorval aan om de andere stroming te beschuldigen. Dat heet polarisatie. De blanken tegen de indianen. De nazi’s tegen de Joden. De Russen tegen de Amerikanen. Hutu’s tegen Tutsi’s. Ajax tegen Feyenoord. Links tegen Rechts. Moslims tegen christenen.
Van pluralisme tot dualisme. Elke groep verkondigt de ene waarheid, onderscheid van de andere groep is daarbij van belang. Van dualisme naar conformisme. Je conformeert je gedachten en meningen aan de groep waar je bijhoort. Dat nuance daarbij verloren gaat lijkt maar bijzaak.
Juist dat gebrek aan nuance en het botweg boetseren van meningen in twee, hooguit drie, hokjes leidt juist tot extreem gedrag. A tegen B, waarbij eigen denken en nuance teniet worden gedaan. In de sciencefiction televisieserie Star Trek werd een stam The Borg geïntroduceerd, waarbij alle individuen dezelfde gedachten hadden en nieuwe individuen werden assimilated tot onderdeel van de groep en eigenlijk ieder ander de vijand was.
Een voorzichtige uiting mijnerzijds op Twitter, waarin ik vraag of je nou die politicus het gedrag van een psychisch gestoorde man moet aanwrijven, leidde direct tot het ‘ontvolgen’ door bepaalde mensen. Zelfs als ze wisten dat mijn politieke voorkeur zeer ver van de politicus verwijderd is. Ze wilden het risico toch niet lopen met hem geassocieerd te worden. Als kippenslager kán je nou eenmaal niks zeggen dat neigt naar non-kritiek op de groentekweker.
De reacties in het algemeen op Internet waren echter ontluisterender. Het geweldadige voorval leidde tot verrregaande beschuldigingen tussen groentekwekers en kippenslagers. De dader werd zelden als psychisch tot op de bodem ziek betiteld, nee er werd getracht hem afdoend in de te delen in een bepaalde groep. Of er werd druk gespeculeerd welke groep nou schuld heeft aan geweldadige mensen die andere mensen doden.
Heel erg veel mensen blijken al assimilated te zijn, wel hebben we gelukkig nog meerdere Borg groepen, je kunt tenmisnste nog vrij kiezen naar welke groep je je omvormt. Zou het echter niet mooi zijn als de groep mensen, die weigeren zich in hokje te laten drukken en hun meningen niet boetseren naar het belang van de groep, zou groeien en zichtbaarder zou worden? Hoewel die op zich ook weer een groep zal zijn is het er een die tolerant is en zonder hokjesgeest.
Resitance is not futile, it’s useful
Als blondharige man met blauwe ogen, een van de hokjes waarin de dader past, neem ik met grote afschuw afstand van deze daad.